Ana Sayfa  |    İletişim  |  Ücretsiz Danışmanlık  |  Hakkımızda

0216 5504560
0533 4210028


- Misyon
- Personel
- Garanti
- Erişim


- Tez Önerisi
- Anket Tasarımı
- İstatistiksel Veri Analizi
- Rapor Hazırlama


- Temel Kavramlar
- Anket Türünün Seçilmesi
- Hedef Kitlenin Belirlenmesi
- Örnekleme Türlerine Karar Verilmesi
- Örneklem Büyüklügünün Saptanması


- Tanımlayıcı İstatistikler
- Güvenilirlik Analizi
- Geçerlilik Analizi
- Faktör Analizi
- Hipotez Testleri


- T-Testi
- Varyans Analizi
- Mann Whitney U Testi
- Wilcoxon Testi
- Kolmogorov -Smirnov (K-S) Testi
- Ki-kare Analiz Yöntemi
- Kruskal Wallish Testi
- Friedman Testi
- Korelâsyon Analizi
- Regresyon Analizi


- Danışmanlık Formu

- Bilimsel Bir Araştırma Ödevi Nasil Hazırlanır?
- Anket Hazırlama
- SPSS




Geçerlilik Analizi

Geçerlilik Analizi



Ölçmede geçerlik, ölçülmek istenen şeyin ölçülebilmiş olma derecesidir: ölçülmek istenenin, başka şeylerle karıştırılmadan ölçüle-bilmesidir.

Geçerliğin yüksek olabilmesi ise, büyük ölçüde, ölçülmek istenen kavramın gözlenebilir nitelikteki değişkenlerle ifade edilebilmesine bağlıdır. Bu yönü ile, doğrudan ölçmelerde geçerlik daha yüksektir. Dolaylı ölçmelerde, değişkenlerin, gerek kavramı tam karşılayamaması gerekse gözlenebilme ölçütlerinin yeterince duyarlı konulmaması nedenleriyle, geçerlik daha düşük olabilir.

Bir ölçmenin geçerli sayılabilmesinin ilk koşulu, onun güvenilir olmasıdır. Nitekim, geçerlik için erişilebilecek en üst sınır güvenirlik katsayısının karekökü kadardır. Örneğin, güvenirliğin 36 olduğu bir durumda geçerlik katsayısı, en çok .60 olabilir Güvenirlik, geçerlik için üst sınır koyabilmekte ise de, hiç bir zaman, geçerliği garantileyemez.

Bir ölçü aracı "belli bir amaç ve belli koşullar" için geçerlidir. Geçerlik, evrensel değildir. Bir amaç için geçerli olan bir ölçme aracı, bir başka amaç için geçerli sayılamaz. Bir grup öğrenciye uygulandığında geçerli olabilen bir test bir başka öğrenci grubuna uygulandığında geçerli olmayabilir.

Geçerlik, güvenirliğe oranla, çok daha karmaşık bir kavramdır. Örneğin, çok yüksek güvenirliği olan "maksimum yeterlik testleri"nin bile. neyi ölçtüğü, henüz tartışma konusudur.

Pek çok geçerlik ölçütünden söz edilebilirse de en çok yararlanılanlar:
1. İçerik geçerliği (content validity)
2. Uygulama (deneysel) geçerliği (predictive validity) ve
3. Yapı geçerliği (construct validity)dir.

İçerik geçerliği, ölçme aracında bulunan soruların (maddelerin) ölçme amacına uygun olup olmadığı, ölçülmek istenen alanı temsil edip etmediği sorunu ile ilgili olup, "uzman görüşüne göre saptanır. Bunun için, önce bir grup "uzman" tarafından ölçme amaçlan ve bu amaçların gerektirdiği içerik çözümlemeleri yapılarak hazırlanmış soruların bu amaçlan ve içeriği temsil edip edemeyeceği tartışılır. Örneğin, "matematik bilgisi" ölçülmek istendiğinde, narenciye yalnızca "toplama'' işlemini sormak onun dört işlemin öteki öğelerini bilip bilmediğini anlamaya yeterli olamaz. Bir ya da birkaç soru ile bir dersteki öğrenci başarısını belirlemeye çalışmanın, birkaç davranış ile bir kimse hakkında ciddi yargılarda bulunmanın ne kadar güç olduğu herkesçe bilinmektedir. Çok sorulu sınavların önemli bir amacı, bu içerik geçerliğini sağlayacak şekilde temsili sorular sorabilmektir.

İçerik geçerliğini belirlemek isteyen bir araştırmacının ilk işi, hazırladığı test, anket ya da benzeri ölçü aracını ve amaçlarını bir "uzman gruba" inceletmek olmalıdır. Grubun önerilerine göre gerekli yeni şekil verildikten sonra ölçme aracı kullanılabilir. Okullarda grup öğretmenlerinin sınav sorularını birlikte hazırlamalarının en büyük yararlarından birisi, hiç kuşkusuz, sınavdaki soruların içerik geçerliğinin artırılmasıdır.

Uygulama geçerliği, yapılan ölçme ile ölçülmeye çalışılan şeyin gerçek hayattaki yansımalarının karşılaştırılmasındaki uyumdur. Örneğin okulda alınan notların hayattaki başarı ile olan ilişkisi aranabilir. Okuldaki notları yüksek olanlar hayatta da başarılı oluyorlarsa, okuldaki ölçmeler geçerlidir denir. Uygulama geçerliği, en az yanılma payı olan bir geçerlik ölçütüdür. Ancak, uygulama geçerliğinin hesaplanmasında bazı güçlüklerle karşılaşılır. Bunlardan en önemlisi uygulamadaki beklentilerin ölçütlerin ve kavramların gözlenebilir değişkenlerle ifade edilmesindeki güçlüktür. Örneğin 'hayat başarısı" denince ne anlaşılmalıdır'? Kazanılan para mı, saygınlık mı, başka bir şey mi, yoksa bunların hepsi mi?

Yapı geçerliği, bilimsel olduğu kadar, felsefi yönü de ağır basan bir geçerlik ölçütüdür. Kuramsal olarak, geçerlik ölçmenin dayandığı "temel kuramların" geçerliği ile ilgilidir. Yani, önceden kabul edilen olası "neden-sonuç" ilişkileri ile ilgilidir özellikle, dolaylı ölçmelerin yapıldığı (asıl ölçülmek istenen şeyin onun çeşitli belirtileri ile ölçüldüğü) durumlarda, ölçülen belirtilerin, gerçekten aranan belirtiler olup olmadığı sorunu vardır.

Kuramsal geçerliği ararken:
1. Faktör analizi ve
2. Bilinen grup" ile karşılaştırma (ya da geçerliği önceden bilinen bir olcu aracı ile karşılaştırma) tekniklerinden yararlanılabilir.

Faktör analizinde amaç çok sayıdaki maddelerin daha az sayıda ''faktörlerle ifade edilmesidir. Aynı faktörü ölçen maddeler bir araya gelerek çeşitli gruplar oluşur Her faktör grubuna, içinde bulunan maddelerin özelliğine göre. bir faktör adı verilir. Bu faktörlerden her biri ölçmedeki kuramsal yapıyı ifade etmelidir.

Bilinen grup ile karşılaştırmada ise, ölçme aracı iki ayrı gruba uygulanır. Bunlardan birisi, ölçülmek istenen faktörler açısından özellikleri bilinen bir gruptur. Ölçme sonucunda, özelliği bilinen grup beklenen yönde bir performans gösterir ise ölçme aracının "seçme" özelliği var ve bunu gerekli şekilde yerine getirebiliyor denir. Bir başka ifade ile ölçülmek istenen faktörler ölçülebiliyor demektir.

Benzeri bir teknik de geçerliği daha önce belirlenmiş olan bir ölçme aracı ile yeni geliştirilmiş ölçme aracını aynı gruba uygulamak ve alınan sonuçlar arasında ilişki (korelasyon) aramaktır. Şayet bu ilişki yüksek ise yeni geliştirilen aracın geçerliğinin de yüksek olduğu sonucuna varılabilir (Karasar, 1999: 151-153).



Ana Sayfa  |    İletişim  |  Ücretsiz Danışmanlık  |  Hakkımızda